Dramatyczne okoliczności śmierci księdza Marmo

Ksiądz Franciszek Marmo był wieloletnim (1888 - 1908) proboszczem w Kościele Św. Trójcy w

Kobyłce. Okoliczności jego śmierci były dość dramatyczne, o czym informowała szeroko ówczesna prasa.

Rozwój Dziennik polityczny, przemysłowy, ekonomiczny, społeczny i literacki

 z 1 kwietnia 1908 roku.

Obchody rocznicy Bitwy Warszawskiej 86 lat temu

Goniec Częstochowski Nr 186 z 14 sierpnia 1932 roku.

Stary cmentarz w Kobyłce, zima, późne popołudnie...

Autorem powyższej fotografii jest Henia Kobyłka. Korzystanie z niej jest dozwolone wyłącznie pod warunkiem uprzedniego uzyskania zgody autora.

"Biwak polowy we wsi Kobyłka". Historia Kobyłki.

Kobyłka była w swojej historii świadkiem bitew i przemarszów wojsk. Stary kościół w Kobyłce, najokazalszy i największy budynek w okolicy, często był w takich sytuacjach jedną z ofiar działań wojennych.

 Stary kościół w Kobyłce.

Tak było w 1794 roku podczas bitwy pod Kobyłką, gdy zniszczono wschodnią wieżę kościoła i w czasach wojen napoleońskich, gdy żołnierze armii Napoleona kwaterowali (podobno razem z końmi) we wnętrzu kościoła, dewastując je przy okazji.

Podczas powstania listopadowego również przechodziły przez Kobyłkę wojska, ale historia była łaskawsza; tym razem obyło się - chyba - bez większych strat dla kościoła.
W książce Mariana Brandysa "Koniec świata szwoleżerów" (bardzo polecam lekturę) jest wzmianka o "biwaku polowym we wsi Kobyłka" generała Tomasza Łubieńskiego, jednego z dowódców wojsk powstańczych podczas powstania listopadowego. Generał w liście do ojca, pisanym z Kobyłki dnia 11/12 lutego 1831 roku, po przekazaniu wieści z frontu i - jak pisze Marian Brandys - po drobiazgowych rozważaniach kuchenno - finansowych, "nieoczekiwanie przeskakuje w sferę ducha". Inspiracją do  tego przeskoku był kościoł w Kobyłce.

Fragment z listu generała Tomasza Łubieńskiego:
"Byłem do dnia dzisiaj w kościele, jeszcze było prawie ciemno. Piękny duży kościół, z wyniosłem sklepieniem, zmrok w nim panujący, okoliczności chwili wszystko to do serca przemawiało. Przytem absolutna w nim panowała cisza, bo nikogo nie było oprócz jednego żołnierza przy konfesjonale. Nabożeństwo, z jakim się potem komunikował, dogłębnie mnie wzruszyło...". 

Gen. Tomasz Łubieński.

Zdjęcia: 
nr 1 ze strony http://www.trojca.org.pl
nr 2 z Wikipedii

Siostry di Lampi. Historia Kobyłki.

Stary cmentarz w Kobyłce to wyjątkowe miejsce. Położony w centrum miasta, ale zaciszny, pięknie zadrzewiony, wpisany do rejestru zabytków. Znajduje się na nim wiele starych nagrobków z XIX i początków XX wieku, dwie zabytkowe kaplice cmentarne; są tu pochowani żołnierze polegli w 1920 roku, znani ludzie kultury związani z Kobyłką np. Jerzy Turek - popularny i ceniony aktor. Historię Kobyłki można tu odkrywać prawie na każdym kroku.

A o tym, że stary cmentarz kryje jeszcze wiele niespodzianek, przekonałam się niedawno w czasie jesiennego spaceru jego alejkami...

Niepozorna kamienna płyta, a na niej omszała, ale jeszcze czytelna (wzruszająca) inskrypcja, dotycząca dwóch kobiet, córek i wnuczek sławnych i cenionych malarzy - artystów na dworach królewskich i carskich.

"Tu spoczywają w Bogu

kochające się za życia siostry

jedyne dwie córki

art mal Franciszka di Lampi

Aniela         i      Amalia

Rolewska           Dymowska

                         I voto

                         Schroder

ur w Warszawie

20 kwietnia     31 lipca

1843R            1845R

    zm w Wołominie

1 lutego          12 marca

1921R             1921R

POKÓJ ICH DUSZOM"

​​SLXL

 Nagrobek sióstr Lampi na starym cmentarzu w Kobyłce.

Okazuje się więc, że w Wołominie mieszkały i zmarły, a pochowane zostały w Kobyłce na starym cmentarzu córki Franciszka Ksawerego di Lampi - potomkinie prawdziwej malarskiej dynastii.

Franciszek Lampi i jego brat Jan Chrzciciel Młodszy oraz ich ojciec Jan Chrzciciel Starszy (a także ich dziadek Mathias) byli malarzami pochodzenia włoskiego. Jan Chrzciciel Starszy przybył do Polski w roku 1788 na zaproszenie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Szybko zyskał sławę w Warszawie jako znakomity portrecista. Malował portrety króla i arystokracji. Po trzecim rozbiorze Rzeczpospolitej przeniósł się do Petersburga, gdzie został nadwornym malarzem carycy Katarzyny II. 

​​SLXL

 Portret  króla Stanisława Augusta Poniatowskiego (Jan Chrzciciel Lampi Starszy)

​​MLXL

Portret carycy Katarzyny II (Jan Chrzciciel Lampi Starszy)

Jan Chrzciciel Młodszy był uczniem sławnego ojca, razem z nim wyjechał do Rosji, a następnie do Wiednia. Specjalizował się - podobnie jak ojciec - w portretach; miał syna Jana Chrzciciela III, który poszedł w ślady przodków i też został malarzem.

​​MLXL

 Portret Jana Chrzciciela Lampiego Młodszego z synem (Jan Chrzciciel Lampi Starszy)

​​MLXL

 Portret cesarza Franciszka (Jan Chrzciciel Lampi Młodszy)

Franciszek Ksawery Lampi (moim zdaniem dorównujący talentem malarskim najwybitniejszemu w rodzinie ojcu i najbardziej wszechstronny), również pierwsze lekcje malarstwa pobierał u sławnego ojca. Miał jednak o wiele bardziej buntowniczą niż brat naturę i chyba bardziej czuł się związany z Warszawą, gdzie spędził dzieciństwo. Z powodu konfliktu z ojcem opuścił rodzinę i Wiedeń i w 1815 roku osiedlił się w Warszawie. Tutaj szybko rozwinął karierę artystyczną (pomogła świeża pamięć o sukcesach ojca na dworze Stanisława Augusta). Wierny tradycji rodzinnej malował głównie portrety - przeważnie dam z arystokracji, ale również - idąc z duchem epoki - romantyczne krajobrazy. Wiele z obrazów Franciszka Ksawerego, jego ojca i brata znajduje się w polskich i europejskich muzeach.

​​MLXL

 Portret Celiny Radziwiłł (Franciszek Ksawery Lampi)

​​SMXL

 Krajobraz górski z wodospadem (Franciszek Ksawery Lampi)

A co wiadomo o jego córkach? Z inskrypcji wynika, iż Franciszek Ksawery (urodził się w 1782, zmarł w 1852 roku) późno został ojcem. Aniela i Amalia urodziły się, gdy miał odpowiednio 61 i 63 lata; wkrótce też zmarł gdy dziewczynki były jeszcze małe. Jak wynika z inskrypcji na nagrobku, były też jego jedynymi córkami, ale czy miały brata? Nie wiadomo również kiedy i jak trafiły do Wołomina (lub Kobyłki)? Czy mieszkały tu dłuższy czas, czy sprowadziły się dopiero pod koniec życia? Czy odziedziczyły po ojcu, wuju, dziadku i pradziadku talent malarski?

Na pewno były ze sobą bardzo związane, jak również dumne ze sławnego ojca.

Pisząc o malarskiej dynastii Lampi korzystałam z Wikipedii oraz informacji na culture.pl

Zdjęcia (za wyjątkiem zdjęcia nr 1 - praca własna) z Wikipedii (domena publiczna).